05 NOV

2018

Asset Class , Florence Pisani , Macro

De "midterms": een non-event voor de Amerikaanse economie?

Zijn ze werkelijk cruciaal? De tussentijdse verkiezingen komen met rasse schreden dichterbij en roepen een hele reeks vragen op over hun mogelijke macro-economische gevolgen. In welke toestand verkeert de Amerikaanse economie aan de vooravond van de verkiezingen? Zal de uitkomst een keerpunt voor de economie van het land betekenen? We bespreken het met Florence Pisani, Global Head of Economic Research.

Aan de vooravond van de tussentijdse verkiezingen blijft de Amerikaanse economie het noodlot tarten. Met 3,7 % bevindt de werkloosheid zich opnieuw op zijn laagste niveau sinds het einde van de jaren 1960. En de groei steekt de ogen uit bij toeschouwers aan deze zijde van de oceaan: nadat het bbp tijdens het tweede kwartaal met 4,2 % op jaarbasis was vooruitgegaan, groeide het opnieuw met 3,5 % in het derde kwartaal. De Verenigde Staten staan zelfs op het punt om hun langste expansiefase sinds ... het midden van de 19e eeuw te bereiken: ze hebben net hun 113e maand van ononderbroken groei ingezet en zijn niet meer zo ver van de 120 maanden die tijdens de "Great Moderation" van de jaren 1990 werden opgetekend. Toch mogen die indrukwekkende cijfers niet de minder indrukwekkende feiten verhullen. Het herstel dat sinds 2009 is ingezet, was het moeizaamste sinds de Tweede Wereldoorlog. De economie groeide in die periode twee keer minder snel dan tijdens de jaren 1990. Bovendien wordt geen enkel structureel probleem waarmee de Amerikaanse economie wordt geconfronteerd, zoals de ongelijkheid, de zwakke productiviteitswinsten en de verontrustende evolutie van de overheidsschuld, in de nabije toekomst opgelosti. Erger nog, de begrotingspolitiek die nu wordt gevoerd, zal haar sporen nalaten. Nooit eerder was in vredestijd de last van de federale schulden zo hoog en in de toekomst zullen de vergrijzing en de stijgende kosten voor de gezondheidszorg hem ongetwijfeld nog zwaarder maken.

Op kortere termijn suggereren de veerkrachtige economie en het redelijke monetaire beleid dat, ongelukkig toeval buiten beschouwing gelaten, de groei maar mondjesmaat zal vertragen in 2019. Tegelijk op de rem en het gaspedaal duwen, zoals Donald Trump nu doet, is echter niet voldoende om een duurzaam herstel te garanderen. Door de bedrijfsbelastingen te verlichten, heeft de Amerikaanse president de productieve investeringen willen stimuleren. Daar is niets van in huis gekomen: tijdens de eerste helft van het jaar hebben de bedrijven het merendeel van de belastingverlagingen aan de inkoop van eigen aandelen besteed en het is weinig waarschijnlijk dat de onzekerheid die door het handelsbeleid van de regering is gecreëerd, de bedrijven zal aansporen om de komende maanden veel meer te investeren. De cijfers voor het derde kwartaal wijzen er trouwens op dat de productieve investeringen in ademnood zullen raken. Bij gebrek aan investeringen dreigen de productiviteitswinsten dus moeilijk te herstellen. De opdracht voor de centrale bank zal er nog delicater door worden. De participatiegraad van de mannen midden in de beroepsactieve leeftijd (diegenen die tussen 25 en 54 jaar oud zijn) kan nog een beetje herstellen in navolging van die van de vrouwen, maar zonder opleving van de productiviteit zal de Fed geen andere keuze hebben dan ... de groei verder af te remmen! Dat zal niet veranderen door haar ervan te beschuldigen de economie in gevaar te brengen ...

Een verrassing buiten beschouwing gelaten, zal de uitkomst van de tussentijdse verkiezingen dat economische parcours op korte termijn wellicht niet veranderen. Het handelsbeleid behoort grotendeels tot de bevoegdheden van de president. Als de Democraten de verkiezingen winnen, kunnen ze ervoor kiezen om het nieuwe handelsakkoord met Mexico en Canada ("Nafta 0.8", zoals zijn tegenstanders het graag noemen) niet goed te keuren, maar buiten de partijgebonden tegenkanting zien we niet goed in waarom ze dat zouden doen ... Op begrotingsvlak kan een overwinning van de Democraten de weg vrijmaken voor een infrastructuurprogramma, ook al hebben ze er eigenlijk geen belang bij om een initiatief te steunen waardoor Donald Trump meer kans maakt om herverkozen te worden. Een overwinning van de Democraten zou wel een einde maken aan het project "belastingverlagingen 2.0" dat door de Republikeinen wordt nagestreefd. Ze kondigt ongetwijfeld ook een verhitte discussie aan over de verhoging van het schuldenplafond tijdens de komende lente ...


i Zie voor dit punt Anton Brender en Florence Pisani, L’économie américaine, bij Repères La Découverte (2018).