16 NOV

2018

Onderwerpen , Macro

India: na de schok van de “demonetisatie” gaat de groei op volle kracht vooruit

Na de vertraging die door de bruuske doorvoering van demonetisatie-maatregelen en een nieuwe belasting op goederen en diensten (GST) werd veroorzaakt, heeft de groei opnieuw aan kracht gewonnen. Tijdens het tweede kwartaal van 2018 werd de kaap van 8 % op jaarbasis overschreden. De gezinsuitgaven blijven steun bieden aan de groei en de bedrijfsinvesteringen hebben bijgedragen aan de recente versnelling van het bbp. De handelsbalans heeft dan weer licht negatief gewogen.

De ongerustheid van de markten heeft dus weinig te maken met een verslechtering van de Indiase conjunctuur. Het feit dat de Indiase economie al vele jaren geld leent bij de rest van de wereld om die groei te financieren zorgt wel voor ongerustheid bij de actoren op de financiële markten. Nadat het tekort op de lopende rekening in 2013 5 % van het bbp had bereikte, ligt het tekort vandaag nog maar op 2%. Bovendien wordt dit grotendeels gefinancierd door directe buitenlandse investeringen, die doorgaans stabieler en duurzamer zijn dan andere financieringsbronnen. Ten slotte is het risico voor een handelsconflict met de Verenigde Staten – zijn belangrijkste handelspartner – eerder klein. Het handelsoverschot van India ten opzichte van de Verenigde Staten bedraagt namelijk slechts 22 miljard dollar (tegenover meer dan 200 miljard tussen China en de Verenigde Staten). Het land exporteert ook hoofdzakelijk informaticadiensten of andere nichegoederen zoals geslepen diamanten en geneesmiddelen.

Bovendien zou de Indische niet-financiële privésector eventuele schokken relatief goed moeten kunnen opvangen, want zowel de gezinnen als de bedrijven hebben weinig schulden en een groot deel van die schulden luidt in Indiase roepies.

Daarentegen baart de situatie van de overheidssector meer zorgen: met 70 % van het bbp ligt de schuldgraad er hoog, vooral gezien de nog relatief zwakke ontwikkelingsgraad van het land. Hoewel het begrotingstekort boven 6 % lag, heeft de sterke groei van de Indische economie ervoor gezorgd dat de schuldgraad al een tiental jaren stabiel blijft. Het gewicht van de overheidsschuld zou echter gevoelig kunnen toenemen als de regering meerdere staatsbanken die met groeiende problemen worden geconfronteerd, zou moet herkapitaliseren. De staatsbanken vormen immers een aanzienlijk deel van de bankensector. Hun rentabiliteit gaat achteruit en hun noodlijdende kredieten nemen sterk toe (bijna 10 % van de openstaande leningen in 2017). Verder is een kwart van de kredieten toegekend door niet-bancaire financiële instellingen. Nu de financieringsvoorwaarden overal ter wereld verstrakken, schieten de financieringskosten voor die instellingen omhoog en als gevolg van wanbetalingen bij de semipublieke instelling IL&FS zijn er liquiditeitsproblemen opgedoken. Als de spanningen zouden aanhouden, kan de toegang tot de kredietverlening worden beperkt wat op de economische groei zou wegen. Niettemin heeft de regering snel het initiatief genomen om IL&FS te financieren en ze lijkt dus vastbesloten om elke besmetting van het volledige financiële systeem te voorkomen.

In dat klimaat zal de groei wellicht een beetje vertragen, maar zou in 2019 boven de 7 % blijven.


Grafiek 1: PMI index                                                                                  Grafiek 2: Gross fixed capital formation                                                                                                                                                                (GFCF) as percentage of GDP

            Bron: Thomson Datastreal                                                                          Bron: Thomson Datastream


Grafiek 3: Current account and financial account
   
Bron: Thomson Datastream