SAMENVATTING
- De wereldeconomie blijft matig groeien en de balansen van de grootste centrale banken blijven de groei ondersteunen.
- De verkiezing van Donald Trump zorgde voor meer onzekerheid op de markt. Na de presidentsverkiezingen in de VS zullen we de aanwijzingen omtrent de samenstelling van de toekomstige medewerkers van het Witte Huis en de kabinetsleden nauwlettend in de gaten houden.
- Nu we er meer van overtuigd zijn dat er op langere termijn een stijging van de Amerikaanse obligatierente komt, hebben we beslist om vast te houden aan de short duration voor schatkistpapier uit de VS.
- We hebben onze blootstelling aan de groeimarkten afgebouwd, zowel voor als na de verkiezing van Donald Trump tot 45e president van de Verenigde Staten.

CROSS-ASSET STRATEGIE
Verenigde Staten: groei houdt in principe aan
Na een zwakke eerste jaarhelft veerde het bbp met 2,9 % op jaarbasis op in Q3 en bleven de ISM-indexen wijzen op een groei van bijna 2 % voor de rest van het jaar. Intussen blijven de voorwaarden op de arbeidsmarkt verbeteren, met een loongorie van bijna 3 %. Die recente ontwikkelingen verantwoorden een geleidelijke verhoging van de basisrente door de Fed en in deze context geloven we nog altijd dat de Federal Reserve de rente in december met 25 basispunten zal optrekken.
Elders in de wereld kwam het resultaat van de presidentsverkiezingen als een verrassing. Hoewel het nog te vroeg is om ons scenario te herzien, wijst het programma van Trump op een lichte groeiversnelling op korte termijn (maar niet vóór eind 2017) en een hogere rente … tenzij de risicoaverse context zich handhaaft.
Eurozone: positief economisch momentum
Voorlopig ziet het er niet naar uit dat het economische herstel aan het wankelen wordt gebracht door de onzekerheid rond de Brexit. De PMI Composite-indexen wonnen zelfs wat momentum in oktober. Het soepele monetaire beleid blijft ook interessant voor bedrijven en gezinnen die leningen afsluiten. Toch zijn er nog altijd zaken die aanleiding geven tot politieke onzekerheid:
- het referendum over de grondwet in Italië op 4 december;
- de verkiezingen in Nederland, Frankrijk en Duitsland in 2017;
- het begin van de Brexit-onderhandelingen.
Al bij al denken we dat de bbp-groei in 2016 en 2017 zal uitkomen in de buurt van 1,5 %. De Brexit-gerelateerde onzekerheid kan echter opnieuw opduiken wanneer de onderhandelingen écht van start gaan. De weg voor ons is geplaveid met veel politieke risico’s.
Groeimarkten: groei nog altijd op koers
Op de groeimarkten houdt het economische momentum aan. De PMI’s voor de industrie zitten nu in bijna alle groeiregio’s in de lift. De Braziliaanse blijft een stuk onder 50 punten steken – de grens tussen groei en inkrimping – maar is wel fors gestegen, terwijl de Russische die grens heeft overschreden. De groeiverwachtingen zijn nu opnieuw positief in die twee grondstoffenafhankelijke markten. India oogt als een van de BRIC’s bijzonder aantrekkelijk, met de hoogste bbp-groeivooruitzichten in de buurt van 8 procent en een inflatie van de consumptieprijzen die onder controle is. Als gevolg daarvan zijn de herzieningen van de consensusvooruitzichten over hun dieptepunt heen.
Expansiebeleid centrale banken houdt aan
De internationale economie blijft matig groeien, terwijl de balansen van de grootste centrale banken de afgelopen twaalf maanden met meer dan 30 % zijn gestegen en risicodragende activa blijven ondersteunen:
- de markten houden nu al rekening met één renteverhoging door de Fed tegen het einde van het jaar;
- de Bank of England blijft ondersteuning bieden. Toch neemt ze inflatierisico’s in aanmerking en opperde ze al fiscale stimuli;
- de Bank of Japan innoveert door te focussen op de rentecurve, terwijl de ECB naar verwachting haar intenties zal toelichten op de FOMC-vergadering van december.
Verrassende overwinning van Trump
Net als bij de Brexit brachten de Amerikaanse presidentsverkiezingen het resultaat dat de markten en veel politieke waarnemers als minst waarschijnlijk bestempelden: Donald Trump als president. Aangezien de republikeinen in het Congres de plak blijven zwaaien, krijgen de VS nu een onverdeelde regering.
Donald Trump heeft duidelijk aan geloofwaardigheid gewonnen, vooral na zijn aanvaardingsspeech. Dat hij ondanks de povere steun van veel republikeinse leiders won, kan leiden tot een verandering in de houding van de partij: vanaf nu zouden de voorstellen van de president wel eens veel meer steun kunnen krijgen vanuit het Congres dan eerst werd verwacht.
Het is wel heel onzeker wat het presidentschap van Trump precies zal betekenen voor zowel de VS-economie als de beurzen. Het zal weken en mogelijk maanden duren voor die onzekerheid wegebt. Intussen zullen de markten proberen in te schatten of Trump zich even populistisch blijft opstellen als in zijn campagne dan wel een meer pragmatische en realistische politieke koers vaart.
Een en ander zal de komende dagen duidelijk worden, wanneer we meer weten over de samenstelling van het nieuwe Witte Huis en ook en vooral over de mogelijke leden van zijn kabinet.
Cross-asset: neutraal/licht overwogen in aandelen
Door uiteenlopende politieke gebeurtenissen (de Brexit, het resultaat van de presidentsverkiezingen in de VS, het Italiaanse referendum over de grondwet) is het economische risico op middellange tot lange termijn toegenomen. Voorlopig blijven de macro-economische nieuwsfeiten echter positief en handhaven de banken hun meegaand beleid, waardoor de markten erg liquide zijn. We hebben nu een meer constructieve houding op middellange termijn voor aandelen ten opzichte van obligaties, hoewel we op korte termijn toch voorzichtig blijven in het licht van de onzekere politieke context.
REGIONALE AANDELENSTRATEGIE
Constructief voor VS-aandelen
De economische groei wint aan momentum in de VS en de winstgroei zou de komende maanden moeten aantrekken en ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar positief moeten zijn. We zijn aan het einde gekomen van de winstrecessie en de herzieningen zijn nu positief. De jongste terugval van de markt ging niet gepaard met negatieve herzieningen van de winstgroei. De koers-winstverhouding is dus gedaald en we mogen nu een kleine toename van de veelvouden verwachten. Bovendien doen de VS het doorgaans ook beter dan de markt in tijden van onzekerheid.
Lichte overweging in aandelen van de eurozone en negatief voor het VK
Op grond van een aantrekkelijke waardering, stijgende bedrijfswinsten en een positief klimaat onder beleggers – ondanks de politieke onzekerheid – geloven we nog altijd in een mogelijke herbeoordeling van de aandelen uit de eurozone. Intussen blijven we wel negatief voor VK-aandelen:
- de prestatie van de VK-markt zal hoofdzakelijk afhangen van een eventuele ontwaarding van het GBP;
- de relatieve waardering is eerder prijzig, aangezien de winsten de voorbije jaren zijn geslonken;
- de winstgroei zou voordeel moeten halen uit een zwakker GBP en stabielere grondstoffenprijzen. Daardoor zijn de winstherzieningen nu duidelijk positief en weerspiegelen ze het munteffect.
De Brexit doorvoeren blijft een groot risico, vooral nu het Britse parlement zijn toestemming moet geven voordat het proces kan starten.
Groeimarkten blijven aantrekkelijk, maar…
De groeimarkten zijn nog altijd aantrekkelijk om de volgende redenen:
- heel aantrekkelijke relatieve waardering in vergelijking met andere markten;
- een stabiliserende economische groei;
- de grondstoffenprijzen zijn over hun dieptepunt heen;
- de hoogst verwachte return: de groeimarkten hebben een aantrekkelijke verwachte return op middellange termijn dankzij de betere groeiverwachtingen;
- aantrekkelijke technische set-up.

FIXED INCOME STRATEGIE
Brede diversificatie buiten de laagrentende obligatiesegmenten
- De rente zakte na het Brexit-referendum, en nu Donald Trump is verkozen, zijn we er nog meer van overtuigd dat de rente op VS-obligaties op langere termijn de hoogte zal ingaan. Op basis daarvan beslisten we om onze duratie op schatkistpapier uit de VS verder te verlagen.
- We beslisten eveneens om winst te nemen op onze blootstelling aan Investment Grade-obligaties uit de VS en onze blootstelling aan Europese IG-bedrijfsobligaties te verkleinen.
- We zijn gematigd positief voor high yield. De uitgesproken verenging van de spread afgelopen zomer verkleinde de mogelijkheden, maar de carry blijft toch nog aantrekkelijk.
- We blijven positief voor schuldpapier uit groeilanden, zowel in lokale als in harde munten, maar schroefden onze blootstelling toch wat terug, vooruitlopend op een verkiezing van Trump.
- We zijn positief voor inflatiegelieerde obligaties, omdat we een stijging van de kerninflatie verwachten rond de jaarwisseling. De olieprijs als vergelijkingsbasis vormt de voornaamste driver, maar de lonen zitten ook in de lift. Tegen de jaarwisseling zou de headline CPI van de VS meer dan 2 % kunnen bedragen en dat voor het eerst sinds medio 2014, en in het eerste kwartaal van 2017 zou hij zelfs een niveau van circa 3 % kunnen bereiken. In de eurozone zou de headline CPI begin volgend jaar moeten stijgen richting 1 %, wat ongezien is in de regio sinds eind 2013.

GRONDSTOFFENSTRATEGIE
Focus nog altijd op olie
Vorige maand al bereikten de OPEC-leden een akkoord om de olieproductie te verlagen tot 32,5 - 33 miljoen vaten per dag (mb/d).
Zodra dat akkoord formeel goedgekeurd wordt op de vergadering van 30 november, kan het tegen medio 2017 vraag en aanbod van olie in balans brengen. Aangezien de productie in de VS niet meer verder afneemt en stabiel zou moeten blijven op basis van de recentste prognoses van EIA, zou de bevriezing door de OPEC er moeten voor zorgen dat de stijgende vraag en het wereldwijde aanbod sneller naar elkaar toegroeien.
Het akkoord moet ook de olieprijzen ondersteunen: ze zouden kunnen stabiliseren rond 50 USD per vat, aangezien de verleiding om te verkopen zou kunnen vervagen.
Toch blijft er een risico bestaan rond de daadwerkelijke uitvoering van het akkoord, omdat de OPEC-leden de productie in oktober nog hebben verhoogd hoewel ze waren overeengekomen om de productie te bevriezen. De kans bestaat dat de olieproductie in de VS verder stijgt als de Trump-administratie zoals verwacht zou pleiten voor olieboringen.
Beleggingstrategiën van de maand
Lees meerONZE EXPERTISE Assetallocatie
Het rendement van verschillende activaklassen schommelt sterk in de tijd en uit studies blijkt dat de assetallocatie meestal de grootste bijdrage levert aan het resultaat van een portefeuille.