Denk anders, wees anders

• Hallo, Jan? John hier. Ik bel je vanuit mijn hotel in New York. Mijn gsm is stuk.
• Hello John, dat is pech. Gaat onze afspraak morgen door? Je landt 's morgens rond 9 uur in Charles de Gaulle, geloof ik. Ik zal rond 10 uur in Amiens vertrekken.
• Oké, heel goed, Jan. Tot morgen. Ik moet ervandoor.

John haakt in zonder te beseffen dat hij het tijdstip en de plaats van hun afspraak niet heeft geregeld. Hoe moeten onze vrienden elkaar dan terugvinden???

Twee jaar geleden stierf Thomas Schelling. Hij won in 1995 de Nobelprijs voor economie voor zijn onderzoek naar conflicten en samenwerking aan de hand van de speltheorie. Bovenstaand gesprek is geïnspireerd op een van zijn studies die het coördinatievermogen van actoren rond een focal point of focus heeft aangetoond. Men spreekt van een "Schelling point". De kans is bijvoorbeeld heel groot dat onze vrienden elkaar rond de middag onder de Eiffeltoren ontmoeten, nadat elk van hen zich heeft afgevraagd: "Waar denkt hij dat ik naartoe zal gaan en wanneer?" 12 uur en de Eiffeltoren zijn twee opvallende punten wat het tijdstip en de plaats betreft.

Schelling heeft bijgedragen aan de economie van de conventies die de relaties en coördinatie tussen economische actoren bestudeert. De financiële markten vormen een immens laboratorium voor die tak van de economie, want de financiële markten zijn plaatsen waar beleggers hun acties op elkaar afstemmen om transacties uit te voeren.

En ze komen zoals ze zijn: met hun ideeën, hun percepties en hun emoties. Bovendien besluiten ze om activa te kopen of verkopen omdat ze beperkingen hebben, en vooral overtuigingen. Inderdaad, elke belegger gelooft in zijn eigen overtuiging. Bij de ene is dat de analyse van de economische fundamenten, voor de andere de analyse van de beurskoersen. Bij de jongsten zullen dat back-tests zijn, en voor de oudere beleggers de eigen intuïtie. Ze worden ook heel sterk beïnvloed door de focussen. Waarom? Omdat focussen handig zijn wanneer men verloren loopt en er vele periodes van onzekerheid zijn. Aangezien het analysekader instabiel is, zal elke benadering/overtuiging maar voor een beperkte tijd effectief zijn. Focussen zullen daarentegen stabieler zijn. Denk bijvoorbeeld aan 1,15 voor de EUR/USD of 3 % voor de Amerikaanse 10-jaarsrente in 2019.

Onze beleggingsbenadering combineert de verschillende bovengenoemde benaderingen. We ontwikkelen modellen, voeren back-tests uit, integreren een fundamentele en technische analyse. Voor we beleggen, vragen we ons niettemin systematisch af wat mogelijk niet zal werken. We bestuderen niet de variabelen, maar het overschot van de modellen, d.w.z. de verborgen variabelen, diegenen die uiteindelijk de grootste rol zullen spelen in de dynamiek van de activaprijzen.

We kunnen onze werkwijze ook omschrijven aan de hand van gedragsfinanciën die eenvoudigweg rekening houden met het gedrag dat beleggers bij beleggingsbeslissingen vertonen. Binnen ons global-macro-fondsbeheer proberen we bijvoorbeeld ons voordeel te doen bij de inefficiënties die door buitensporig gedrag worden veroorzaakt. Uiteraard is die vorm van financiën minder geformaliseerd dan het oorspronkelijke academische financiële onderzoek dat de verwachte rendementen wou optimaliseren. Het zijn "impliciete" in plaats van expliciete financiën, maar ze bieden ons een heel andere blik. Op die manier komen we dichter bij de rationaliteit van de financiële markten, de echte, de rationaliteit van de mannen en vrouwen die activa kopen en verkopen, en niet de rationaliteit die economen aan de actoren aanraden.

Toegepast op de universa van de aandelenindices, obligatie-indices en munten, levert dat beleggingsproces een ander, gedecorreleerd rendement op, en dat ongeacht de omgeving. We verbeteren het constant, want wij geloven – ja, wij hebben ook onze overtuigingen! – in een zeker "darwinisme" van de financiële markten. We moeten ons kunnen aanpassen, want het systeem achter de financiële markten evolueert steeds. J.M. Keynes heeft het treffend verwoord (en daarmee sluiten we af):