Populisme terug in Italië

Politiek risico opnieuw op de agenda

President Mattarella van Italië heeft zonet ingestemd met de aanstelling van Giuseppe Conte als Eerste Minister van de anti-establishment Vijfsterrenbeweging en de extreemrechtse Liga die het eens zijn geworden over een onrealistisch programma. De spreads stijgen en bevestigen het verhoogde politieke risico.

Context

Na de verkiezingen ...

Twee politieke partijen staken boven de rest uit tijdens de laatste algemene verkiezingen in Italië begin maart: de Vijfsterrenbeweging (M5S) en de nationalistische Liga Nord (LN). Ze zijn het nu eens geworden over een coalitie en een politiekprogramma met aan het hoofd de door hen voorgestelde Eerste Minister, Giuseppe Conte. Het programma van de coalitie oogt onrealistisch en zou het begrotingstekort van Italië fors de hoogte injagen. De voornaamste punten:

• onder sommige omstandigheden een minimuminkomen van 780 euro per maand voor arbeiders die werkloos zijn geworden;
• een hervorming van het belastingsysteem, inclusief een forse daling van de marginale belastingvoeten naar 15% of 20% (voor inkomens boven 80.000 euro);
• een hervorming van de pensioenstelsels waarbij sommige van de eerdere wijzigingen ongedaan worden gemaakt.

Deze drie maatregelen zouden een stevige deuk in het begrotingsevenwicht van de regering maken, en de lijst is niet eens volledig. De voorgestelde maatregelen zouden naar schatting elk jaar in totaal meer dan € 100 miljard kosten (d.w.z. 6% van het huidige BBP). De recente politieke ontwikkeling woog op de Italiaanse obligaties en aandelen.

Stabiele schuld/BBP-verhouding maar ...

De Italiaanse schuld/BBP-verhouding is de laatste jaren gestabiliseerd. Volgens ons basisscenario voorspelden we dat de verhouding van schuld tot BBP lichtjes zou achteruitgaan, maar langzamer dan het IMF en de Europese Commissie voorspelden. Wij verwachtten minder groei, minder fiscale strengheid en een hogere schuldenlast dan beide instellingen.

Zelfs als we uitgaan van slechts een gedeeltelijke implementatie van het voorgestelde belastingplan, zal de Italiaanse schuld weer in stijgende lijn gaan.

Terwijl de Europese Commissie onlangs vrij toegeeflijk was voor lidstaten die hun begrotingsafspraken niet volledig nakomen, zou dit wel eens kunnen veranderen voor een land dat duidelijk van de lijn afwijkt. Een andere risico is afkomstig van de kredietbeoordelingsagentschappen. Moody’s heeft Italië al op zijn negatieve watchlist gezet (Italië staat slechts 2 punten boven een speculatief cijfer).

Onze strategie

Candriams beoordelingen van de Italiaanse activa waren en blijven voorzichtig. Die voorzichtigheid pasten we in al onze strategieën toe. Vandaar dat wij vrij gerust zijn in onze huidige positionering.

Candriam had een negatieve beoordeling van de langetermijnvooruitzichten van Italië vanwege:

• de zwakke economische groeidynamiek;
• de kwetsbare houdbaarheid van de staatsschuld.

Vandaag zien we meer volatiliteit op de Italiaanse markt, en geloven we dat de beleggingsstatus van Italië in gevaar is als de aangekondigde maatregelen worden ingevoerd.

De zichtbaarheid is echter nog altijd beperkt op het moment dat we dit schrijven, aangezien de overeengekomen agenda nog moet worden uitgevoerd. De relatie met de Europese Unie verdient ook onze aandacht, aangezien de coalitieleden gedurende de verkiezingscampagne een anti-Eurozonediscours hebben gehanteerd. De volgende Europese Raad op 28 en 29 juni 2018 zal meer duidelijkheid brengen.

Besluit

De spreads zijn al beginnen toenemen en we geloven dat de huidige hoge risicopremie vermoedelijk zal blijven. In die context handhaven wij een defensieve houding ten opzichte van Italiaanse obligaties.

De Italiaanse aandelen zijn onlangs ondermaats beginnen presteren in de Eurostoxx50, na een sterke start van het jaar, rekening houdend met dezelfde risicopremie. We zijn nu voorzichtig wat Italiaanse aandelen betreft aangezien ze sterk zijn blootgesteld aan de bankensector, die veel van de binnenlandse schuld in bezit heeft.