Een meer gecentraliseerd China

Het Chinese Volkscongres zal naar verwachting zijn grondwet herzien om de beperkingen inzake ambtstermijnen voor de president af te schaffen. Daardoor kan Xi Jinping verder werken nadat zijn mandaat in 2023 is afgelopen. Hij werd uitgeroepen tot ‘machtigste’ leider in 2016, zijn ‘gedachte’ werd opgenomen in de grondwet in 2017 en zijn macht heeft in 2018 een nieuw hoogtepunt bereikt. De impact van een meer gecentraliseerd China kan duidelijk tot uiting komen in de manier waarop wordt omgegaan met de waarde van de Chinese yuan en de mogelijke maatregelen inzake handelssancties.

De bergen zijn hoog en de keizer is ver weg. Dit eeuwenoude spreekwoord geeft aan dat de centrale regering altijd obstakels heeft moeten trotseren wanneer ze haar beleid in het hele land wilde doorvoeren. Dankzij de consolidatie van de macht onder Xi Jinping kunnen de hervormingen op korte termijn momentum winnen. Aangezien China meer gecentraliseerd en top-down wordt, zullen de lokale beslissingsmacht en initiatieven waarschijnlijk afnemen. Het Nationale Volkscongres zal naar verwachting de drie belangrijkste economische doelstellingen goedkeuren, die binnenlandse uitdagingen moeten aanpakken: het verminderen van het financiële risico, het terugdringen van de armoede en de enorme inkomenskloof tussen stad en platteland verminderen, en de vervuiling tegengaan. Het lijdt geen twijfel dat “nultolerantie voor corruptie door de ogen te sluiten” lokale bureaucraten ertoe zal aanzetten om de regels te volgen.

Xi Jinping geeft de voorkeur aan beslissingen die genomen worden door de ‘zichtbare hand’ in plaats van de ‘onzichtbare hand’. Een terugkeer naar een heerschappij van één man in China voor onbepaalde duur, is een antagonisme voor de westerse democratieën. De tijd zal uitwijzen of de wedijver tussen twee systemen – democratisch vs. communistisch kapitalisme – zal toelaten of een autocratisch China een vriend wordt, of louter een partner.

De financiële markten kijken reikhalzend uit naar antwoorden op de volgende vragen: Ten eerste, hoe lang zal China een sterkere yuan tolereren? In een klimaat van iets minder cyclische groei is de waardestijging van de yuan de afgelopen twaalf maanden een tegenvaller voor de Chinese export. Ten tweede, welke vergeldingsmaatregelen zal China nemen om het hoofd te bieden aan de Amerikaanse staal- en aluminiumtarieven? Er is maar één zekerheid: Xi Jinping zal hierover beslissen.